Skip to main content

सरोकार पोस्ट

रोचक

हरियाली झिमरुक फाँट कंक्रिट सहरमा रुपान्तरण हुदै

हरियाली झिमरुक फाँट कंक्रिट सहरमा रुपान्तरण हुदै

मधुसुदन भण्डारी प्युठान । केही बर्ष पहिले प्यूठानको चेरनेटा पुग्ने बित्तिकै हरियाली समथर झिमरुक फाँट देख्दा जो कोही पनि लोभिन्थे । जिल्लाको झण्डै साडे दुइलाख जनसंख्याको अन्न भण्डार उक्त फाँट अहिले बिस्तारै हरियाली शुन्दरता गुमाउँदै कङ्क्रिट बन्दै गएको छ । लुम्बिनी प्रदेशको राजधानी भालुवाङबाट ५४ किलोमिटर सडक पार गर्दा चेरनेटा पुगिन्छ । प्यूठान चिनाउने झिमरुक फाँटको समथर भुमी, वरीपरी हरीयाली देखेर जो कोही पनि लोभिने अवस्था बिस्तारै हराउँन थालेकोछ । मनमोहक्ता सँगै प्यूठान नगरपालिका र सिङ्गो जिल्लाकै खाद्य सङ्कट धान्ने झिमरुक फाँटमा बाह्रै महिना सिंचाई गर्ने ४ वटा ठुला नहर छन् । नहर निर्माण र नदीमा तटबन्धनका लागि बर्षेनी राज्यकोषको…
Read More
आज नागपञ्चमी– नाग पूजाले सर्प र विपद्को भयबाट बचाउने धार्मिक विश्वास

आज नागपञ्चमी– नाग पूजाले सर्प र विपद्को भयबाट बचाउने धार्मिक विश्वास

१३ श्रावण । नागपञ्चमी पर्व आज परम्पराअनुसार नागको पूजाअर्चना गरी घरका मूलढोकामा नागको तस्बिर टाँसेर मनाइँदै छ। यो पर्व प्रत्येक वर्ष श्रावण शुक्ल पञ्चमीका दिन मनाइन्छ। धर्मशास्त्रविद् एवं नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिका सदस्य प्रा. डा. देवमणि भट्टराईका अनुसार, यसरी नागको तस्बिर टाँस्दा वर्षभर घरमा नाग, सर्प र बिच्छीलगायतका जीवले दुःख नदिनुका साथै अग्नि, मेघ र चट्याङको भयबाट पनि बच्न सकिन्छ भन्ने धार्मिक विश्वास रहेको छ। "नाग पूजाको प्रचलन वैदिककालदेखि सुरु भएको हो। वैदिक मान्यताअनुसार नागलाई सर्पको 'राजा' मानिन्छ। नाग रिसाए भने पानीको अभाव हुने भएकाले पानीका लागि पनि नागलाई खुसी पार्न पूजा गर्ने परम्परा बसेको हो," डा. भट्टराईले भने। बराहपुराणमा…
Read More
प्यूठानमा १ सय ५० एकल महिलाले सुरु गरे रातो अबिर अभियान

प्यूठानमा १ सय ५० एकल महिलाले सुरु गरे रातो अबिर अभियान

– अब हामी सेतो होइन, सम्मानको रातो रङ प्यूठान । “श्रीमान गुमाएर मात्रै जिन्दगी सकिँदैन, अब हामी चुप बस्दैनौँ,” यो आवाज हो प्यूठानकी ती ६० वर्षीय (नाम नबताउने) महिलाको, जसले आफ्नो जिन्दगीको झन्डै आधा हिस्सा समाजको अपहेलनाबीच बिताइन्। अब, उनी मात्र होइन, प्यूठानबाट १ सय ५० जना एकल महिलाहरूले मिलेर ‘रातो अबिर अभियान’ सुरु गरेका छन् । एकल महिलाहरु सेतो कपडाबाट रातो अबिरतिर अभियानै चलाउन थालेकाछन् । प्यूठानको जुम्रीमा सामाजिक विकास डिभिजन कार्यालयले आयोजना गरेको दुईदिने क्षमता विकास तालिममा सहभागी एकल महिलाहरूले भने,“रातो रङ श्रीमानको होइन, प्रकृतिको उपहार हो। यो रङ छुन नपाउने भन्ने सोच अब तोड्नुपर्छ।” सेतो पोशाक लगाउँदा…
Read More
प्रेस युनियनले आजदेखि `लोमाङ्थाङ्ग´अन्तर्राष्ट्रिय मिडिया समिट गर्दै

प्रेस युनियनले आजदेखि `लोमाङ्थाङ्ग´अन्तर्राष्ट्रिय मिडिया समिट गर्दै

काठमाडौं । `जलवायु परिवर्तन र लोकतन्त्रमा नागरिक समाज र प्रेस´ भन्ने सवालमा बहस गर्न नेपाल प्रेस युनियनले पहिलोपटक ‘लोमान्थाङ अन्तर्राष्ट्रिय मिडिया समिट’ सञ्चालन गर्ने भएको छ। समिटको मुख्य नारा ‘शान्तिको सन्देश, हिमाली संस्कृतिको संरक्षण र लोकतन्त्रको सुदृढीकरण’ तय भएको युनियनले जनाएकोछ । समिटमा नेपाल, भारत, श्रीलका युगान्डा, बुल्गेरिया, भुटान लगायतका मुलुकका पत्रकार, संचारकर्मी तथा सामाजिक अभियन्ताको सहभागिता हुने नेपाल प्रेस युनियनका अध्यक्ष शिव लम्सालले जानकारी दिनुुुभयो । बैशाख २७ गते काठमाडौं बाट समिट सुरु हुनेछ भने पोखरा, जोमसोम हुँदै मुस्ताङ्गको ऐतिहासिक लोमाङ्थाङ्ग पुगेर निश्कर्ष सहितको घोषणापत्र जारी गर्दै ३१ गते सम्पन्न हुने बताईएको छ । समिटमा सञ्चारका माध्यमबाट लोकतन्त्रको प्रवर्द्धन,…
Read More
प्यूठानमा आधुनिक धान रोपाइ सुरु, मेसिनबाट धान रोपाईं

प्यूठानमा आधुनिक धान रोपाइ सुरु, मेसिनबाट धान रोपाईं

प्यूठान । प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजना, परियोजना कार्यान्वय इकाइ प्यूठानले धान रोप्नका लागि आधुनिक नयाँ प्रबिधि भित्र्याएकोछ । कार्यालयले प्यूठान नगरपालिका मरन्ठानामा चैते धान रोप्न आधुनिक मेसिनको सफल परिक्षण गरेको हो । बुधबार प्यूठान नगरपालिका ९ मरन्ठानाका शिब बहादुर केसीको खेतमा मेसिनबाट चैतेधान रोपेर परीक्षण गरिएको परियोजना प्रमुख चुमानसिंह गिरीले जानकारी दिए । जिल्लामा पहिलो पटक सानो आकारको मेसिन प्रयोग गरि सफलतापुर्बक धान रोपाइ गरिएको उनले बताए । उनले भने," अब परम्परागत धान खेतीलाई आधुनिकिक तरिकाबाट गर्न प्रबिधिले सहज बनाएको छ । यो प्रबिधि गाउँ गाउँ सम्म कर्मिक रुपमा बिस्तार हुन्छ ।" धान रोप्नका लागि आधुनिक प्रबिधि प्रयोग गर्दा मानवीय…
Read More
प्यूठानका पाँच क्याम्पस र पाँच विद्यालयमा एआई तालिम

प्यूठानका पाँच क्याम्पस र पाँच विद्यालयमा एआई तालिम

३०१ शिक्षक र विद्यार्थीले लिए सहभागिता, प्रविधिमैत्री शिक्षाको अभ्यास सुरु सम्बाददाता प्यूठान । जिल्लाका पाँच क्याम्पस र पाँच माध्यमिक विद्यालयमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) तथा ChatGPT प्रयोगसम्बन्धी तालिम सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको छ। सामाजिक विकास डिभिजन कार्यालय प्यूठानको आयोजनामा फागुन २६ देखि चैत २२ गतेसम्म संचालन भएको उक्त तालिममा कुल ३०१ जना सहभागी भएको कार्यालयका ईन्जिनियर पारस भण्डारीले बताए । फागुन २६ गते अमर माबि भिंगृबाट लुम्बिनी प्रदेश सांसद निमा गिरीले उद्घाटन गरि चैत २२ गते स्वर्गद्वारी क्याम्पस पुण्ड्यखोलाबाट तालिम समापन गरेकी छन् । उनले तालिम बिश्व प्रबिधि सँग आफू सुरक्षित रही कसरी सहि सदुपयोग गर्न सकिन्छ भनेर सिक्ने अवसर पाएकाले तालिम…
Read More
नेबिसंघ प्यूठानलाई स्वबियु सभापति उमेदवार अपहरण गरेको एमालेको आरोप

नेबिसंघ प्यूठानलाई स्वबियु सभापति उमेदवार अपहरण गरेको एमालेको आरोप

प्यूठान – नेपाल विद्यार्थी संघ (नेविसंघ) प्यूठानले अनेरास्ववियुबाट स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियन (स्ववियु) सभापति पदमा उम्मेदवार दिएका रुद्रमणी भुषाल अपहरण गरेको आरोप लागेको छ। नेकपा एमालेका मल्लरानी गाउँ पालिका ईकाई अध्यक्ष नोमराज पौडेलले नेविसंघलाई स्वबियु सभापतिका उम्मेदवार भुषाललाई अपहरण गरि बन्धक बनाएको भन्दै उजुरी दिएको जिल्ला प्रहरी कार्यालयले जनाएकोछ । तर, नेविसंघका प्यूठान अध्यक्ष कल्याण विक्रम केसीले यो आरोपलाई लज्जास्पद भन्दै खण्डन गरेका छन्। केसीका अनुसार, भुषाल आफ्नै इच्छाले घरमा बसिरहेका थिए, तर अनेरास्ववियुले हार स्विकार्न नसकी यस्तो आधारहीन आरोप लगाएको हो। उनले भने, "एमाले र अनेरास्ववियुले आफ्नो उम्मेदवार सम्पर्कमा आएन भनेर हामीलाई अपहरणको आरोप लगाउनु हास्यास्पद हो।" जिल्ला प्रहरी प्रमुख…
Read More
आज पहाड र भोलि तराईमा होली पर्व मनाईदै

आज पहाड र भोलि तराईमा होली पर्व मनाईदै

होली पर्वको ऐतिहासिक पृष्ठभूमि हिन्दू धर्मका विभिन्न पुराण तथा ग्रन्थहरूसँग जोडिएको छ। यो पर्व विशेष गरी दानवी राजा हिरण्यकश्यप, उनको भक्त पुत्र प्रह्लाद, र उनकी दुष्ट बहिनी होलिकासँग सम्बन्धित छ। होली पर्व आज नेपालको पहाडी तथा हिमाली जिल्लाहरुमा हर्शोल्हसका साथ मानईदै छ भने भोलि तराईमा मनाईने छ । होली पर्बको वास्तविक किम्बदन्ती यश प्रकार छ । १. हिरण्यकश्यप, प्रह्लाद र होलिका कथा: राजा हिरण्यकश्यपले आफूलाई अमर बनाउने इच्छा राखेर कठोर तपस्या गरी ब्रह्माबाट बरदान प्राप्त गरेका थिए। उनले भगवान विष्णुको पूजा गर्न निषेध गरे तर उनका छोरा प्रह्लाद विष्णुभक्त थिए। यसबाट क्रोधित भएर हिरण्यकश्यपले प्रह्लादलाई मार्ने प्रयास गरे। अन्ततः उनले…
Read More
खुङ्ग चिन्तामणी हत्या प्रकरण : दिदीसासु र बैनीज्वाइँ बिचको अबैध सम्वन्ध लुकाउन ससुराको हत्या

खुङ्ग चिन्तामणी हत्या प्रकरण : दिदीसासु र बैनीज्वाइँ बिचको अबैध सम्वन्ध लुकाउन ससुराको हत्या

प्यूठान । माघ १८ गते शुक्रबार प्यूठानको गौमुखी गाउँपालिका ५ खुङका ओखल्ढुङ्गाका चिन्तामणी न्यौपाने (उपाध्याय)को शव खुङ्ग-नारिकोट सडकखण्डमा भेटियो । स्थानियले रक्ताम्य अवस्थामा शव देखेपछि गौमुखी लिवाँसे प्रहरी चौकीमा खवर गरे । त्यहाँबाट प्रहरी घटनास्थलमा पुग्यो । घटना स्थलमा पुगेको प्रहरी टोलीले मृतकको हत्या भएको अनुमान गर्य‍ो । घटना रहस्यमय देखेपछी जिल्ला प्रहरी कार्यालय खलंगामा जानकारी गराईयो । घटनाबारे अनुशन्धान गर्न प्रहरी नायव उपरीक्षक दिपेश बस्यालको नेतृत्वको टोली आफै खट्यो । प्रहरीले स्थानियहरुको गाईगुँई कुरा सुन्दा मृतकको नजिकैको बुहारी नाता पर्ने जेदुकुमारी न्यौपाने र जेदुकुमारीकै बैनीज्वाई पर्ने लोकबहादुर गिरी बिच अबैध शारीरिक सम्बन्ध भैरहेको देखेपछि ती मृतक ससुराले घरको ढोका…
Read More
सांसद गिरीको अर्को रिपोर्ट कार्ड, संसदिय ईतिहाँसमा पहिलो अभ्यास

सांसद गिरीको अर्को रिपोर्ट कार्ड, संसदिय ईतिहाँसमा पहिलो अभ्यास

प्यूठान । लुम्बिनी प्रदेश संसदमा सामाजिक सशक्तीकरणका सवालमा खरो रुपमा प्रस्तुत हुँदै आएकी प्रदेश संसद निमा गिरीले आफ्नो कार्यकालको दोस्रो रिपोर्ट-कार्ड(बार्षिक प्रतिबेदन) सार्बजनिक गरेकीछन् । बालबिबाह, मादक पदार्थ सेवनले निम्त्याएकाे घरेलु तथा महिला हिंसा , गरिबी लगायतका बिषयलाई प्राथमिकता दिएर प्रदेश सदनमा खरोरुपमा प्रस्तु भई नीतिगत र सामाजिक सशक्तीकरणका लागि जोडदार आवाज उठाउँदै आएकी गिरीले आफूले गरेका गतिबिधिलाई समेटेर दोस्रो पटक प्रतिवेदन सार्बजनिक गरेकीहुन् । उनको यो अभ्यासले अन्य सांसदहरुलाई समेत सिको गर्न चुनौती दिईरहेकोछ ।जननिर्वाचित प्रतिनिधिहरु मध्य आफूले गरेका बर्षभरीका गतिविधिलाई समेटेर प्रतिबेदन सार्बजनिक गर्ने सम्भवतः संसदिय ईतिहाँसमा सांसद गिरीनै हाल सम्मकै पहिलो महिला सांसद हुन् । सांसद गिरीले…
Read More