प्युठान ।
रातको सन्नाटामा झाडी हल्लिएको आवाजले निम्त्याएको एक गलत अनुमानले एउटा परिवारको उज्यालो निभाइदिएको छ। जंगली जनावर ठानेर चलाइएको गोली लाग्दा १९ वर्षीय सुशिल परियारको ज्यान गएको छ भने घटनामा संलग्न चार जना पक्राउ परेका छन्। तर यो घटना केवल एउटा दुर्घटना मात्र होइन, ग्रामीण किसानले वर्षौंदेखि भोग्दै आएको जंगली जनावरको सास्तीसँग जोडिएको कठोर यथार्थ पनि हो।
घटना गौमुखी गाउँपालिका–४ सुँगुरखाल स्थित जुपाल सामुदायिक वनमा चैत २९ गते राति करिब १०:४५ बजे भएको हो। जिल्ला प्रहरी कार्यालयका अनुसार, जंगलको झाडी हल्लिएको आवाज सुनेपछि त्यहाँ रहेका व्यक्तिहरूले बँदेल भएको अनुमान गर्दै गोली प्रहार गरेका थिए। तर त्यो अनुमान गलत सावित भयो—गोली सुशिल परियारलाई लाग्यो।
गम्भीर घाइते भएका सुशिललाई उपचारका लागि लगिए पनि चैत ३० गते उनको मृत्यु भयो। सोही घटनामा उनीसँगै रहेकी १८ वर्षीया किशोरी पनि घाइते भएकी थिइन्, जसको अवस्था अहिले सामान्य रहेको प्रहरीले जनाएको छ। प्रारम्भिक अनुसन्धानअनुसार, सुशिल आफ्नी साथीलाई भेट्न जंगल पुगेका थिए—एक सामान्य भेट, जो एकाएक त्रासदीमा बदलियो।

घटनामा संलग्न मुख्य आरोपी २७ वर्षीय वीरेन्द्र केसीसहित उनका भाइ विश्वास केसी, १९ वर्षीय रवी केसी र एक १५ वर्षीय बालकलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। उनीहरूको साथबाट दुई थान भरुवा बन्दुक बरामद गरिएको छ। प्रहरीका अनुसार उनीहरूविरुद्ध अवैध हतियार, चोरी शिकारी तथा ज्यानसम्बन्धी मुद्दा चलाउने तयारी भइरहेको छ।

तर यो घटनाको पृष्ठभूमि अझ गहिरो छ। स्थानीय किसानहरू भन्छन्—“बाली रोप्ने हामी, तर जोगाउने कोही छैन।” बँदेल, बाँदर र अन्य जंगली जनावरले बालीनाली सखाप पार्दा किसानहरू रातभरि खेत कुरेर बस्न बाध्य छन्। डर, थकान र निराशाको यही मिश्रणले कहिलेकाहीँ यस्तो जोखिमपूर्ण निर्णय जन्माउँछ।
चुनावको बेला भने दृश्य फरक हुन्छ। गाउँमा आउने उम्मेदवारलाई किसानहरूले एउटै आग्रह दोहोर्याउँछन्—“हाम्रा बाली जोगाउने व्यवस्था गरिदिनुस्।” तर मतदान सकिएपछि ती आवाजहरू वनको सन्नाटामै हराउने गरेको उनीहरूको गुनासो छ। “हामीले भनेको सुन्ने त छन्, तर सुनेर नीतिमा बदल्ने कोही छैन,” एक स्थानीय किसानको पीडा हो।
यो घटनाले एउटा जीवनको क्षतिसँगै दीर्घकालीन बेवास्ता र नीतिगत शून्यताको मूल्य कति महँगो पर्न सक्छ भन्ने देखाएको छ। मानव–वन्यजन्तु द्वन्द्व, अवैध हतियारको पहुँच र कमजोर राज्य संयन्त्रबीच पिसिँदै आएको ग्रामीण यथार्थले फेरि एकपटक गम्भीर प्रश्न उठाएको छ—कति घटनापछि मात्र समाधान खोजिन्छ?



